สรพ. เดินหน้าประเมินและรับรองการพัฒนาคุณภาพสถานพยาบาลปฐมภูมิ (ขั้นพัฒนา) ตามมาตรฐานสถานพยาบาลปฐมภูมิ แก่ รพ.สต. ในพื้นที่ จ.ภูเก็ต 18 แห่ง ชี้จะเป็นโมเดลที่สำคัญในการขับเคลื่อนของการกระจายอำนาจและการพัฒนาคุณภาพให้สามารถออกแบบระบบบริการที่ตอบสนองต่อวิถีชีวิตของประชาชน

สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน) หรือ สรพ. ร่วมกับ องค์การบริหารส่วนจังหวัดภูเก็ต (อบจ.ภูเก็ต) จัดการประเมินและรับรองการพัฒนาคุณภาพสถานพยาบาลปฐมภูมิ (ขั้นพัฒนา) ตามมาตรฐานสถานพยาบาลปฐมภูมิ โดยได้รับเกียรติจาก นายเรวัต อารีรอบ นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดภูเก็ต และ พญ.ปิยวรรณ ลิ้มปัญญาเลิศ ผู้อำนวยการ สรพ. ร่วมเปิดงานพร้อมแสดงทิศทางการขับเคลื่อนระบบสุขภาพปฐมภูมิท้องถิ่นอย่างยั่งยืน ในวันพุธที่ 19 สิงหาคม 2569 ณ ห้องประชุมโรงแรมเอ็นเอช โบ๊ทลากูน ภูเก็ต รีสอร์ท จ.ภูเก็ต

พญ.ปิยวรรณ กล่าวว่า การสัมมนาครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อประเมินและยกระดับคุณภาพบริการสุขภาพปฐมภูมิสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ให้เป็นไปตามมาตรฐานสถานพยาบาลปฐมภูมิ ภายใต้พระราชบัญญัติระบบสุขภาพปฐมภูมิ พ.ศ. 2562 และกฎหมายว่าด้วยหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ โดยเน้นการสร้างกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันระหว่างผู้ปฏิบัติงาน พี่เลี้ยงวิชาการ และคณะผู้ประเมินคุณภาพ เพื่อค้นหาโอกาสพัฒนา และส่งเสริมบริการสุขภาพใกล้บ้านที่มีความปลอดภัยและได้มาตรฐาน

“การรับรองการพัฒนาคุณภาพสถานพยาบาลปฐมภูมิ มิใช่เพียงกระบวนการตรวจประเมินทางเอกสาร แต่เป็นกลไกสำคัญในการสร้างพื้นที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้ เพื่อให้บุคลากรสาธารณสุขเข้าใจบริบท ความต้องการ และความเสี่ยงด้านสุขภาพของประชาชนในพื้นที่ นำไปสู่การวางระบบบริการที่ตอบโจทย์และสร้างความไว้วางใจให้กับชุมชน” แพทย์หญิงปิยวรรณ กล่าว

นพ.ทรนง พิลาลัย ผู้ช่วยผู้อำนวยการ สรพ. กล่าวว่า การสัมมนาในครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการรับรองคุณภาพมาตรฐานสถานพยาบาลปฐมภูมิ ซึ่งมีโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ในพื้นที่ จ.ภูเก็ต จำนวน 18 แห่ง ที่แสดงเจตนารมณ์ขอรับการประเมินการพัฒนาและรับรองการพัฒนาคุณภาพ (ขั้นพัฒนา) เข้าร่วมสัมมนาแลกเปลี่ยนเรียนรู้แนวปฏิบัติที่ดี (Best Practice) ในการพัฒนาคุณภาพ

นพ.ทรนง กล่าวต่อไปว่า มาตรฐานสถานพยาบาลปฐมภูมิที่พัฒนาโดย สรพ. ฉบับนี้ เป็นมาตรฐานที่ได้รับการรับรองจากองค์การสากล ISQua EEA (The International Society for Quality in Health Care External Evaluation Association) โดยประเทศไทยเป็น 1 ใน 4 ประเทศทั่วโลกที่มีมาตรฐานด้านบริการสุขภาพปฐมภูมิที่ได้รับการรับรองระดับสากล ซึ่งมาตรฐานฉบับนี้จะนำมาใช้เป็นเครื่องมือให้ รพ.สต. นำไปเป็นแนวทางขับเคลื่อนการพัฒนามาตรฐาน ให้สามารถยกระดับคุณภาพมาตรฐานสถานพยาบาลระดับปฐมภูมิ และจะเป็นโมเดลที่สำคัญในการขับเคลื่อนของการกระจายอำนาจและการพัฒนาคุณภาพให้สามารถออกแบบระบบบริการที่ตอบสนองต่อวิถีชีวิตของประชาชน ในกระบวนการประเมินมาตรฐานสถานพยาบาลปฐมภูมิ จะมี 2 ขั้น คือ ขั้นพัฒนาและขั้นมาตรฐาน โดยในขั้นตอนการประเมินขั้นพัฒนานั้น ทีมผู้ให้บริการของ รพ.สต. จะต้องเข้ารับการอบรมในเรื่องแนวคิดการพัฒนาคุณภาพ แนวคิดตัวมาตรฐานสถานพยาบาลปฐมภูมิ และนำมาตรฐานไปใช้ในการพัฒนาขั้นต้น โดยกระบวนการนี้ใช้เวลาประมาณ 9 เดือน - 1 ปี และจะมีที่ปรึกษากระบวนการคุณภาพจาก สรพ. เข้ามาช่วยให้มุมมองและแนวแนวคิด หลังจากนั้นเมื่อ รพ.สต. ประเมินตนเองเสร็จ จะเป็นกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่มีผู้ประเมินเข้ามาประเมินในเรื่องของกรอบแนวคิดขั้นต้นของการพัฒนาซึ่งก็คือกิจกรรมในวันนี้นั่นเอง

“จุดเริ่มต้น แต่ละ รพ.สต. ต้องสำรวจและถามว่าประชาชนในพื้นที่ต้องการอะไร ความต้องการมี 2 ส่วน ส่วนที่ 1 คือ แบบที่บอกได้ เช่น อยากได้ยา อยากได้เครื่องไม้เครื่องมือ อยากได้ความสะอาด อยากให้บุคลากรยิ้มแย้ม ส่วนที่ 2 คือสิ่งที่ประชาชนไม่ทราบแต่บุคลากรสาธารณสุขต้องดำเนินการเพื่อให้เกิดมาตรฐาน เช่น บริการที่ปลอดภัย บริการที่เข้าใจ บริการที่ใส่ใจตามหลักฐานอ้างอิงต่างๆ ตรงนี้เอง รพ.สต. จะต้องมีการวิเคราะห์บริบท หลังจากนั้นจึงมีการปรับให้ตรงตามความต้องการ ดังนั้น ภาพของบริการที่จะเกิดขึ้นจะไม่ได้เป็นบริการที่อยู่เฉพาะใน รพ.สต. เท่านั้น แต่จะเป็นบริการที่สร้างการมีส่วนร่วมระหว่างประชาชนในการเป็นเจ้าของบริการสุขภาพปฐมภูมิที่มีการปรับตัวตอบสนองความต้องการและดำเนินการร่วมกัน”นพ.ทรนง กล่าว

นพ.ทรนง กล่าวต่อไปว่า ปัจจุบันในพื้นที่ จ.ภูเก็ต มี รพ.สต. ที่ผ่านการรับรองขั้นพัฒนาแล้ว 3 แห่ง และวันนี้มีอีก 18 แห่งที่เข้าสู่กระบวนการรับรองขั้นพัฒนา โดยเมื่อผ่านการประเมินแล้วจะพัฒนาต่อเนื่องไปอีกประมาณ 1 ปีเพื่อขอรับการรับรองขั้นมาตรฐาน และจะทำให้ จ.ภูเก็ต เป็นจังหวัดแรกของประเทศไทยที่ได้รับการรับรองมาตรฐานที่เป็นสากลทั้งจังหวัด

น.ส.อัญชลี ลิเก นักวิชาการสาธารณสุข รพ.สต.วิชิต กล่าวว่า ต้องขอบคุณทาง สรพ. ที่เข้ามาใน จ.ภูเก็ต เพื่อทำการประเมินรับรองหน่วยบริการปฐมภูมิ ซึ่งจริง ๆ แล้วหน่วยบริการปฐมภูมิต้องถูกพัฒนาให้เป็นไปตามมาตรฐานอยู่แล้ว แต่ สรพ. ที่มีเป้าหมายเดียวกันเข้ามาช่วยสนับสนุน ทำให้ รพ.สต. ได้มีหลักคิด แนวคิด โฟกัสไปในจุดเดียวกัน ทำให้หน่วยบริการทั้ง 21 แห่ง ของ จ.ภูเก็ต ได้รับการประเมินรับรองความปลอดภัยในส่วนของการให้บริการประชาชนเพิ่มมากขึ้น

​น.ส.ชุติมา สะละ เจ้าพนักงานธุรการ รพ.สต.วิชิต กล่าวว่า รพ.สต. วิชิต ได้เข้าสู่กระบวนการพัฒนามาเรื่อย ๆ เกือบ 1 ปีแล้ว การประเมินเช่นนี้ทำให้ รพ.สต. มีการพัฒนาการให้บริการประชาชน ได้คิดค้นนวัตกรรมที่ช่วยอำนวยความสะดวกให้ผู้เข้าใช้บริการใน รพ.สต. มากยิ่งขึ้น